Inflacja w Polsce spadła do 3,5 proc. GUS podał dane za październik 2026 r.

Inflacja w Polsce wyraźnie wyhamowała. Według szybkiego szacunku Głównego Urzędu Statystycznego ceny towarów i usług konsumpcyjnych w październiku 2026 r. były o 3,5 proc. wyższe niż rok wcześniej. We wrześniu roczny wskaźnik CPI wynosił 4,1 proc. Jednocześnie w porównaniu z poprzednim miesiącem ceny spadły o 0,4 proc. Wynik okazał się korzystniejszy od oczekiwań rynku, ale nie oznacza, że wszystkie istotne wydatki gospodarstw domowych zaczęły tanieć.

Najważniejszym czynnikiem obniżającym miesięczny wskaźnik były paliwa. W październiku ich ceny spadły w porównaniu z wrześniem, podczas gdy nośniki energii nadal drożały. Z perspektywy konsumentów oznacza to przede wszystkim ulgę przy tankowaniu, ale niekoniecznie równie wyraźną poprawę rachunków za energię czy codziennych zakupów.

Inflacja niższa niż we wrześniu i prognozy ekonomistów

GUS podał 30 października, że październikowy wskaźnik CPI wyniósł 3,5 proc. rok do roku. To spadek o 0,6 pkt proc. w porównaniu z wrześniem, kiedy inflacja sięgała 4,1 proc. W ujęciu miesięcznym indeks cen obniżył się o 0,4 proc. Oznacza to, że przeciętny poziom cen w badanym koszyku był niższy niż miesiąc wcześniej, choć pozostawał wyższy niż przed rokiem.

Odczyt był również lepszy od prognoz. Analitycy ankietowani przez PAP Biznes oczekiwali inflacji na poziomie około 3,7 proc. rok do roku oraz miesięcznego spadku cen o 0,2 proc. Różnica względem prognoz jest istotna dla oceny krótkoterminowej presji cenowej, jednak jeden miesiąc danych nie przesądza jeszcze o trwałym kierunku inflacji.

Warto pamiętać, że opublikowana liczba jest tzw. szybkim szacunkiem. To wstępny odczyt, który pozwala rynkowi i konsumentom szybko ocenić skalę zmian cen. Pełniejsze dane, obejmujące szczegółowe informacje o poszczególnych grupach towarów i usług, GUS publikuje w kolejnym terminie. Ostateczne wartości mogą nieznacznie różnić się od szacunku.

Paliwa obniżyły inflację, ale w skali roku nadal są drogie

Najsilniejszy ruch w październiku dotyczył paliw i smarów do prywatnych środków transportu. Według danych przytoczonych po publikacji GUS ich ceny obniżyły się o 9,7 proc. w porównaniu z wrześniem. Mimo tej miesięcznej obniżki pozostawały jednak o 21,7 proc. wyższe niż w październiku 2025 r. To ważne rozróżnienie: kierowcy mogli odczuć spadek cen na stacjach, ale poziom cen paliw wciąż był znacznie wyższy niż rok wcześniej.

Na październikowy spadek cen paliw wpływały działania w ramach programu CPN, obowiązujące od początku miesiąca. Zmiany podatkowe oraz mechanizm maksymalnych cen detalicznych przełożyły się na niższe ceny przy dystrybutorach. W efekcie paliwa ograniczyły wzrost wskaźnika CPI w ujęciu rocznym i miały duży wpływ na spadek cen w relacji do września.

Trzeba jednak zachować ostrożność przy interpretacji tego efektu. Administracyjne obniżenie cen paliw może szybko poprawić bieżący odczyt inflacji, ale nie musi oznaczać trwałego osłabienia presji cenowej w całej gospodarce. Po zmianie regulacji lub wzroście cen surowców sytuacja na stacjach może się ponownie zmienić.

Żywność lekko droższa niż we wrześniu, energia nadal pod presją

Obraz cen w pozostałych kategoriach był mniej jednoznaczny. Żywność i napoje bezalkoholowe podrożały w październiku o 0,3 proc. w porównaniu z wrześniem. Jednocześnie ich ceny były o 0,1 proc. niższe niż rok wcześniej. To oznacza, że w ujęciu rocznym żywność nie zwiększała w tym miesiącu ogólnego wskaźnika tak mocno jak paliwa czy energia, ale gospodarstwa domowe nadal mogły zauważyć wzrost cen części produktów w porównaniu z poprzednim miesiącem.

Nieco trudniejsza sytuacja dotyczyła nośników energii. Ceny energii elektrycznej, gazu i innych paliw wzrosły o 1,6 proc. miesiąc do miesiąca oraz o 6 proc. rok do roku. Ta kategoria ma bezpośrednie znaczenie dla budżetów domowych, ponieważ obejmuje wydatki, których konsumenci nie mogą łatwo ograniczyć w krótkim okresie. Wzrost kosztów energii może też pośrednio oddziaływać na ceny usług i produktów, jeżeli przedsiębiorstwa przenoszą wyższe koszty na odbiorców.

Zestawienie tych danych pokazuje, dlaczego spadku inflacji ogółem nie należy utożsamiać z powszechnym spadkiem cen. Wskaźnik CPI jest średnią zmianą cen całego koszyka konsumpcyjnego. Poszczególne kategorie mogą zachowywać się zupełnie inaczej, a odczuwana przez konkretne gospodarstwo domowe inflacja zależy od struktury jego wydatków.

Co wynik oznacza dla stóp procentowych NBP?

Październikowy odczyt może mieć znaczenie dla decyzji Rady Polityki Pieniężnej. Niższa inflacja może również sprzyjać obniżeniu stawek WIBOR, ale wpływ nie jest automatyczny ani natychmiastowy. WIBOR zależy przede wszystkim od warunków i oczekiwań na rynku międzybankowym, w tym od przewidywanej ścieżki przyszłych stóp procentowych NBP. Jeżeli uczestnicy rynku uznają, że spadek inflacji jest trwały i zwiększa prawdopodobieństwo obniżek stóp, mogą wcześniej uwzględnić to w kwotowaniach WIBOR. W praktyce wskaźnik może więc spadać jeszcze przed decyzją RPP, ale pojedynczy odczyt CPI nie przesądza o takim ruchu.

Na 29 października 2026 r. WIBOR 3M wynosił 3,91 proc., a stopa referencyjna NBP pozostawała na poziomie 3,75 proc. (bez zmian od marca). To pokazuje, że WIBOR nie jest tym samym co stopa NBP i nie musi zmieniać się dokładnie w dniu decyzji Rady. Najbliższe posiedzenie RPP zaplanowano na 4 listopada. Dla rynku ważne będą nie tylko październikowe dane o CPI, lecz także ich struktura, inflacja bazowa, dynamika wynagrodzeń oraz ocena perspektyw cen energii i usług.

Dla osób spłacających kredyt hipoteczny ze zmiennym oprocentowaniem ewentualny spadek WIBOR może oznaczać niższe oprocentowanie, a w konsekwencji niższą ratę. Skala i termin zmiany zależą jednak od rodzaju wskaźnika zapisanego w umowie (np. WIBOR 3M lub 6M) oraz harmonogramu aktualizacji oprocentowania w banku. Obniżenie WIBOR o 0,25 pkt proc. obniża oprocentowanie kredytu o taką samą wartość, jeżeli marża pozostaje bez zmian. Osoby analizujące zakup mieszkania lub refinansowanie mogą sprawdzić dostępne informacje dotyczące kredytów hipotecznych i porównać całkowite warunki finansowania, a nie tylko samą wysokość wskaźnika.

Niższa od prognoz inflacja zmniejsza bieżącą presję na zaostrzanie polityki pieniężnej i może wspierać ostrożne podejście do kolejnych decyzji. Nie oznacza to jednak automatycznie, że RPP zdecyduje się na obniżkę stóp procentowych. Rada bierze pod uwagę nie tylko CPI, lecz także inflację bazową, dynamikę wynagrodzeń, aktywność gospodarczą, kurs walutowy oraz perspektywy cen energii i surowców. Niższa od prognoz inflacja zmniejsza bieżącą presję na zaostrzanie polityki pieniężnej i może wspierać ostrożne podejście do kolejnych decyzji. Nie oznacza to jednak automatycznie, że RPP zdecyduje się na obniżkę stóp procentowych. Rada bierze pod uwagę nie tylko CPI, lecz także inflację bazową, dynamikę wynagrodzeń, aktywność gospodarczą, kurs walutowy oraz perspektywy cen energii i surowców.

Istotne jest również źródło spadku inflacji. Jeżeli poprawa wynika w dużej mierze z czasowego obniżenia cen paliw, RPP może oceniać ją inaczej niż szerokie i trwałe spowolnienie wzrostu cen usług oraz pozostałych towarów. Dla polityki pieniężnej ważne jest, czy niższa inflacja utrzyma się w kolejnych miesiącach i czy presja kosztowa nie przeniesie się na inne segmenty rynku.

Dlatego październikowy wynik należy traktować jako pozytywny sygnał, a nie zapowiedź konkretnego ruchu stóp. Kredytobiorcy ze zmiennym oprocentowaniem nie powinni zakładać, że pojedynczy odczyt CPI natychmiast obniży raty. Oprocentowanie kredytów zależy od stawek rynkowych i warunków umowy, a decyzje RPP oddziałują na nie z opóźnieniem i nie zawsze wprost.

Co zmiana inflacji oznacza dla gospodarstw domowych?

Dla konsumentów najważniejsza jest różnica między spadkiem inflacji a spadkiem cen. Inflacja na poziomie 3,5 proc. oznacza, że przeciętny koszyk dóbr i usług był droższy niż rok wcześniej. Samo obniżenie wskaźnika z 4,1 do 3,5 proc. oznacza wolniejsze tempo wzrostu cen w skali roku, a nie powrót do wcześniejszych poziomów cen.

Miesięczny spadek CPI o 0,4 proc. wskazuje natomiast, że przeciętny koszyk potaniał względem września. W dużej mierze odpowiadały za to paliwa. Osoby regularnie korzystające z samochodu mogły więc odczuć poprawę szybciej niż gospodarstwa, w których większą część budżetu pochłaniają rachunki za energię, mieszkanie, żywność lub usługi.

W praktyce warto analizować własne wydatki, a nie opierać domowego budżetu wyłącznie na jednym wskaźniku. GUS publikuje dane uśrednione, natomiast koszyk inflacyjny rodziny z dziećmi, emeryta, najemcy mieszkania czy osoby dojeżdżającej codziennie do pracy może wyglądać inaczej. Jeżeli rosną ceny kategorii, na które gospodarstwo przeznacza dużą część dochodu, jego odczuwana inflacja może być wyższa od wskaźnika ogółem.

Na jakie dane warto teraz czekać?

Kolejnym ważnym krokiem będzie publikacja pełnych danych GUS za październik. Pozwolą one dokładniej ocenić zmiany cen w poszczególnych grupach, a także zweryfikować szybki szacunek. Dla oceny perspektyw inflacji znaczenie będą miały również kolejne odczyty CPI, dane o wynagrodzeniach, kosztach energii i sytuacji na rynku paliw.

W najbliższym czasie uwagę rynku przyciągną także komunikaty Rady Polityki Pieniężnej. Jeżeli niższa inflacja utrzyma się, a presja cenowa w usługach i wynagrodzeniach będzie słabnąć, argumenty za stabilizacją lub łagodniejszą polityką pieniężną mogą się wzmocnić. Jeśli jednak ceny energii ponownie przyspieszą albo wzrost kosztów zacznie przenosić się na inne kategorie, poprawa wskaźnika ogółem może okazać się krótkotrwała.

Podsumowanie

Październikowy szybki szacunek GUS przyniósł wyraźną poprawę: inflacja spadła do 3,5 proc. rok do roku, a ceny obniżyły się o 0,4 proc. w porównaniu z wrześniem. Największy wpływ na miesięczny wynik miały tańsze paliwa, podczas gdy energia nadal drożała, a ceny żywności wzrosły w relacji miesięcznej. Dla konsumentów to dobra wiadomość, ale nie oznacza powrotu do niższych cen ani końca presji kosztowej. O trwałości poprawy przesądzą kolejne odczyty inflacji i dane o pozostałych elementach gospodarki.

Źródła: Główny Urząd Statystyczny – szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w październiku 2026 r.; PAP Biznes; RMF24; Parkiet.